CQL Temelleri

Sorgu Editörü

Sorgu editörü, arama terimlerinizi girdiğiniz ana alandır.

Özellikler:

• Çok satırlı metin girişi
• Canlı syntax highlighting (renklendirme)
• Enter tuşu ile arama başlatma
• Shift+Enter ile yeni satır

Operatör Butonları

Sorgu editörünün üstünde 6 operatör butonu bulunur:

Buton	Renk	Operatör	İşlem
;	Mavi	VE (AND)	İki terimi birleştirir
!	Kırmızı	DEĞİL (NOT)	Terimi hariç tutar
|	Siyah	VEYA (OR)	Alternatif belirler
""	Siyah	TAM EŞLEŞME	Kelime sınırı korur
()	Siyah	GRUPLAMA	Öncelik belirler
?	Sarı	YARDIM	Operatör rehberini açar

VE Operatörü (;)

Anlamı: HER İKİ terim de belgede bulunmalı

Syntax: terim1 ; terim2

Örnekler:

boşanma ; nafaka
→ Hem "boşanma" hem "nafaka" geçen belgeler

mahkeme ; karar ; temyiz
→ Üç terimin hepsi geçmeli

"ahmet yılmaz" ; hakim
→ "ahmet yılmaz" (tam) ve "hakim" geçmeli

VEYA Operatörü (|)

Anlamı: Terimlerden EN AZ BİRİ belgede bulunmalı

Syntax: terim1 | terim2

Örnekler:

karar | hüküm
→ "karar" veya "hüküm" geçen belgeler

bıçak | silah | ateşli
→ Bu üç kelimeden herhangi biri geçmeli

avukat | vekil | müdafi
→ Eş anlamlı kelimelerden birini ara

DEĞİL Operatörü (!)

Anlamı: Terimi içeren belgeler HARİÇ TUTULUR

Syntax: !terim veya terim1 ; !terim2

Örnekler:

kasten ; !yaralama
→ "kasten" geçiyor ama "yaralama" geçmiyor

boşanma ; !velayet
→ "boşanma" var ama "velayet" yok

mahkeme ; !icra ; !iflas
→ "mahkeme" var, "icra" ve "iflas" yok

TAM EŞLEŞME Operatörü ("")

Anlamı: Kelimeler TAM OLARAK bu sırada yan yana olmalı

Syntax: "kelime1 kelime2"

Örnekler:

"ağır ceza"
→ Tam olarak "ağır ceza" ifadesi (arada başka kelime yok)

"türk ceza kanunu"
→ Bu üç kelime tam bu sırada

"madde 141"
→ "madde" ve "141" yan yana

Önemli: Tırnaksız aramada kelimeler belgede ayrı yerlerde olabilir.

GRUPLAMA Operatörü (())

Anlamı: İşlem önceliği belirler

Syntax: (terim1 | terim2) ; terim3

Örnekler:

(boşanma | ayrılık) ; çocuk
→ Önce parantez: "boşanma" VEYA "ayrılık"
→ Sonra VE: yukarıdakilerden biri VE "çocuk"

((bıçak | silah) ; yaralama) | ölüm
→ İç içe parantez desteği

(asliye | sulh) ; !ceza
→ "asliye" veya "sulh" var, "ceza" yok

Operatör Önceliği

Operatörler şu öncelik sırasında değerlendirilir (yüksekten düşüğe):

1. Parantez () - En yüksek öncelik
2. Tırnak "" - Tam eşleşme
3. Değil ! - Terim düzeyinde
4. Ve ; - Orta öncelik
5. Veya | - En düşük öncelik

Örnek:

a ; b | c ; d

Değerlendirme:
1. a VE b → sonuç1
2. c VE d → sonuç2
3. sonuç1 VEYA sonuç2 → final

Sorgu Yazım İpuçları

1. Boşluktan kaçının: Gereksiz boşluk operatörleri etkilemez
2. Küçük harf kullanın: Arama büyük/küçük harf duyarsızdır
3. Tırnak kullanın: Özel terimler için (örnek: "madde 141")
4. Parantez kullanın: Karmaşık sorgularda netlik için
5. Basit başlayın: Önce basit sorgu, sonra filtrelerle daraltın

Yaygın Hatalar ve Çözümleri

Hata	Sorun	Çözüm
; ;	Arka arkaya operatör	Arada terim olmalı
(terim	Kapanmamış parantez	Parantezleri kapatın
""	Boş tırnak	Tırnak içine terim yazın
!	Tek başına değil	Önüne terim ekleyin: terim ; !hariç